Aktualności dla Opiekunek osób starszych

Przyprawy korzenne - właściwości zdrowotne

2016-11-28

Przyprawy korzenne kojarzą nam się głównie z zapachem i smakiem piernika, kompotu z suszu, grzanego wina i piwa. Używane są przede wszystkim do poprawienia walorów smakowych potraw. Niewielu z nas jednak wie, ile czasu upłynęło nim przyprawy te stały się popularne w kuchni.  

Przyprawy były powodem wielu wypraw z Europy do Azji, Afryki i Ameryki w XV i XVI w. Wczesne ich zastosowania związane były z magią, medycyną, religią, tradycją oraz z konserwowaniem żywności. Popularne w dzisiejszych czasach przyprawy traktowane były swego czasu na równi ze złotem i srebrem i wykradane jako największy skarb.

Zwolennicy medycyny niekonwencjonalnej przypisują niektórym przyprawom szczególne właściwości lecznicze. Warto więc uwzględnić te przyprawy w kuchni, podczas pracy w opiece nad osobami starszymi w Niemczech oraz we własnym domu.

 

Anyż gwiazdkowaty (badian) – Są to suszone owoce i nasiona wiecznie zielonego drzewa tropikalnego o żółtych kwiatach. Sprzedawany jest w formie gwiazdek lub zmielony. Swoje właściwości zawdzięcza olejkowi lotnemu, żywicom, taninom i cukrom. Anyż przynosi ulgę w dolegliwościach pokarmowych związanych z niestrawnością, kolkami czy zaparciem. Ma właściwości rozkurczowe oraz pobudzające trawienie. Regularnie stosowany może łagodzić objawy reumatyzmu oraz kaszel. U matek karmiących pobudza laktację. Olejki na bazie anyżu skutecznie odstraszają komary.

Smak anyżu doskonale komponuje się ze smakiem śliwek, gruszek, jabłek. Można go dodawać do wieprzowiny, cielęciny oraz drobiu.

 

Cynamon – to kora młodych pędów cynamonowca cejlońskiego (rosnącego dziko na Sri Lance). Od wieków stosowany jest w Azji jako lekarstwo. Posiada właściwości bakteriobójcze i przeciwzapalne. Ogranicza namnażanie się drożdżaków. Poprawia apetyt. Stosowany jest przy niestrawności, wzdęciach i biegunce. Ma właściwości zmniejszające przekrwienie śluzówki nosa. Cynamon polecany jest jako lekarstwo poprawiające krążenie, likwidujące bóle mięśni, przyspieszające przemianę materii oraz regulujące pracę nerek.

Cynamon pomoże w okresie przeziębienia – wspomaga leczenie zakażeń dróg oddechowych. Wspomaga odchudzanie, leczenie trądziku i cellulitu.

Doskonale nadaje się do potraw słodzonych. Potęguje smak szynki, kotletów, bitek i farszu do drobiu. Nawet niewielkie ilości cynamonu usuwają charakterystyczny zapach ryby. Nadaje się również do gotowanych warzyw: marchwi, dyni, cukinii.

Gałka muszkatołowa – to środkowa część pestki owocu muszkatołowca korzennego, wiecznie zielonego drzewa rosnącego na Wyspach Korzennych (Molucca). Gałka muszkatołowa powinna być używana w niewielkich ilościach gdyż w większych ilościach może wywołać halucynacje ze względu na zawartość mirocystyny! Gałka muszkatołowa stymuluje układ nerwowy, wspomaga wydzielanie soków trawiennych. Ponadto łagodzi wzdęcia i może zapobiec rozwojowi wrzodów żołądka. Składniki gałki muszkatołowej zapobiegają zakrzepom. Gałka muszkatołowa wzmaga apetyt, pomaga w razie biegunki, wzdęć i nudności. Niektórzy badacze dowodzą, że przyprawa ta wspomaga walkę z wolnymi rodnikami i zapobiega starzeniu się skóry i wspomaga walkę z chorobami nowotworowymi.

Gałka muszkatołowa używana jest w kuchni jako przyprawa do mięs, kiełbas, pasztetów, ryb,m owoców morza. Dopełnia smak jajek, niektórych warzyw (kapusty, szpinaku, oberżyny, cebuli, fasoli).

Goździki – to suszone pąki goździkowca korzennego rosnącego w Azji. Dzięki zawartości eugenolu, goździki wykazują właściwości przeciwbólowe. Jako pasta stosowany jest do smarowania czoła przy bólu głowy, lub do żucia w przypadku bólu zęba. Kilka gramów goździków dziennie wspomaga produkcję insuliny i obniża poziom cholesterolu. Goździki mają również właściwości antyseptyczne. Podczas przeziębienia łagodzą ból gardła, kaszel i udrażniają zatkany nos.

Goździki w kuchni nadają się do aromatyzowania kompotów, grzanego wina, ponczów, sosów owocowych i mięsnych. Pasują do dziczyzny, wieprzowiny, baraniny, ryby. Poprawiają smak kapusty kiszonej. Stosuje się je do przyprawiania pasztetów, spaghetti, pizzy.

 

Kardamon malabarski – rośnie dziko w południowych lasach Indii, na Sri Lance, w Gwatemali na obszarach Indochin i Tanzanii. Jest za szafranem najdroższą przyprawą na świecie. Aromat dają brązowo-czarne lepkie nasiona umieszczone w niewielkich strąkach (5-20mm). Kardamon łagodzi niestrawność a żuty odświeża oddech. Ponadto hamuje wymioty, zgagę i odbijanie. Polecany jest dla osób z refluksem żołądkowym. Może być stosowany przy leczeniu przeziębień, kaszlu oraz zapalenia oskrzeli. Wspomaga apetyt oraz trawienie białka. Reguluje układ trawienny. Kardamon posiada właściwości moczopędne, pomaga w usuwaniu toksyn z układu moczowego oraz nerek. Herbata z kardamonem ma właściwości antydepresyjne.

Kardamon stosowany jest głównie w kuchni arabskiej i indyjskiej, ale również jako składnik kruchych ciastek, słodkich sosów, wędlin i likierów.

Kurkuma – pochodzi z Indii. Uzyskiwana jest, podobnie jak imbir, z korzenia rośliny zwanej ostryżem. Posiada charakterystyczny żółtopomarańczowy barwnik. Dzięki zawartości tumeronu, kurkuma może wspomagać procesy naprawcze w mózgu po urazie lub chorobie. Dzięki zawartości kurkuminy może być przydatny w profilaktyce i leczeniu nowotworów. Kurkuma ma właściwości żółciopędne, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Substancje zawarte w kurkumie wzmacniają wątrobę, przynoszą ulgę przy zaburzeniach trawienia. Kurkuma polepsza krążenie i wzmacnia odporność. Ponadto obniża poziom cukru we krwi oraz złego cholesterolu.

Kurkuma jest jedną z podstawowych przypraw Bliskiego Wschodu. Wchodzi w skład popularnej przyprawy curry. Jest składnikiem musztardy oraz sosu Worcestershire. Mielona kurkuma nadaje się do potraw duszonych, zup oraz ryżu. Nadaje charakterystyczny smak rosołowi, potrawom z drobiu, ryb i owoców morza. Może być stosowana jako zamiennik szafranu.

Szafran – najdroższa przyprawa świata, którą uzyskuje się z wysuszonych słupków kwiatowych szafranu uprawnego. Obecnie szafran nie rośnie dziko. Uprawiany jest w Indiach, Iranie, Turcji i południowej Hiszpanii. Dawniej szafran stosowany był jako lekarstwo na odrę, żółtaczkę, choroby serca, artretyzm czy kolkę niemowlęcą. Obecnie stosuje się go jako doskonały przeciwutleniach. Może być pomocny przy leczeniu chorób nowotworowych. Ponadto szafran łagodzi zaburzenia związane z menopauzą, depresję, chroniczne biegunki praz bóle neurologiczne.

Szafran doskonale nadaje się do włoskiego risotto, hiszpańskiej Paelli, indyjskiego biriani czy hinduskiego pilawu. Oprócz tego przyprawy można użyć do różnego rodzaju ciast, sosów, ryb, dań makaronowych oraz alkoholowych likierów.

 

Teraz jedząc pierniki, spojrzymy nie tylko na ich smak, ale również właściwości zdrowotne.